# Müşteri oluştur

`POST /v1/customers` · Grup: Müşteriler

Yeni müşteri kartı açın; sipariş açmadan önce müşteriyi kaydetmek için kullanın.

> **Bilmeniz gerekenler:** Panelin müşteri servisi kullanılır. Tek markada store atlanabilir; çok markada seçilmelidir. Kişisel alanlar personal_data:write, gönderilen iç not internal_notes:write ister. Yanıttaki kişisel alanlar ayrıca personal_data:read gerektirir. Mevcut müşteri eşleştirmesi aynı e-postayı, yoksa uygun telefonu arar; aynı telefon fakat farklı iki e-posta ayrı kişidir. Eşleşmede 409 customer_exists ve existing_customer kimliği döner; örtük güncelleme yapılmaz. 201 yanıtı müşteri nesnesi, ETag ve Location içerir.

- **Gereken izin:** Bearer anahtarı ve `customers:write`, `personal_data:write`
- **Koşula bağlı izin:** `internal_notes:write`: İstekte `note` gönderirseniz gerekir. Eksikse 403 döner.
- **Yanıtı genişleten izin:** `personal_data:read`, `internal_notes:read`: yanıttaki ilgili alanları açar; izin yoksa bu alanlar atlanır, istek reddedilmez.
- **Maliyet:** 1 puan (bağlantı başına 60 saniyede 600 puan)
- **Tekrar anahtarı:** Gerekir: `Idempotency-Key` başlığı.

## İstek

Temel adres: `https://api.siparis.app/v1`. Yol: `/v1/customers`.

### Başlıklar

| Alan | Tür | Zorunlu | Açıklama | Örnek |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| `Idempotency-Key` | metin · null olabilir | Evet | Zorunlu tekrar anahtarı; en çok 200 karakter. Yeni işte yeni değer; ağ tekrarında aynı gövde ve aynı değer. | `"ilk-esitleme-20261016-001"` |

### Gövde (application/json)

| Alan | Tür | Zorunlu | Açıklama | Örnek |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| `name` | metin (en çok 500 karakter) | Evet | Müşterinin adı; personal_data:write gerekir. | `"Örnek Müşteri"` |
| `address` | nesne · null olabilir | Hayır | Müşterinin adresi; null adresi kaldırır. personal_data:write gerekir. |  |
| `address.address_line` | metin (en çok 1000 karakter) | Hayır | Açık adres. | `"Örnek Sokak No: 1"` |
| `address.city` | metin (en çok 100 karakter) | Hayır | İl. | `"İstanbul"` |
| `address.district` | metin (en çok 100 karakter) | Hayır | İlçe. | `"Kadıköy"` |
| `address.neighborhood` | metin (en çok 100 karakter) | Hayır | Mahalle veya köy adı. | `"Caferağa"` |
| `address.neighborhood_area` | metin (en çok 100 karakter) | Hayır | Varsa bağlı köy, semt veya belde. | `""` |
| `address.postal_code` | metin (en çok 10 karakter) | Hayır | Posta kodu. | `"34710"` |
| `address.village` | true/false | Hayır | Köy adresiyse true. | `false` |
| `email` | metin (en çok 320 karakter) · null olabilir | Hayır | E-posta; null veya boş metin alanı temizler. personal_data:write gerekir. | `"musteri@example.com"` |
| `invoice` | nesne · null olabilir | Hayır | Fatura bilgisi; null kaldırır. personal_data:write gerekir. |  |
| `invoice.company_name` | metin (en çok 500 karakter) | Evet | Şirket faturası için firma unvanı; panelin doğrulaması uygulanır. | `"Örnek Şirket"` |
| `invoice.tax_number` | metin (en çok 50 karakter) | Evet | Vergi veya kimlik numarası; panelin VKN/TCKN doğrulaması uygulanır. | `"1234567890"` |
| `invoice.tax_office` | metin (en çok 200 karakter) | Evet | Vergi dairesi; şirket faturasında zorunludur. | `"Kadıköy"` |
| `marketing_consent` | true/false · null olabilir | Hayır | Pazarlama izni: true var, false yok, null bilinmiyor. personal_data:write gerekir. | `false` |
| `note` | metin (en çok 10000 karakter) · null olabilir | Hayır | İç not; null veya boş metin kaldırır. internal_notes:write gerekir. | `"Teslimden önce bilgi verin."` |
| `phone` | metin (en çok 50 karakter) · null olabilir | Hayır | Telefon; null veya boş metin alanı temizler. personal_data:write gerekir. | `"05000000000"` |
| `store` | metin · null olabilir | Hayır | sto_ marka kimliği; tek markada veya marka sınırlı anahtarda atlanabilir. | `"sto_1234567890abcdef1234567890abcdef"` |

## Örnek istek

Kimlik içeren yollarda örnek kimliği kendi liste yanıtınızdan alın. `SIPARIS_API_KEY` sunucu ortamında tanımlı olmalı; yerelde `SIPARIS_API_URL` ile /v1 içeren adresi değiştirin. Üretimde [tekrar kurallarını](https://developer.siparis.app/hiz-siniri) uygulayın.

### curl


```bash
curl --fail-with-body --silent --show-error --request POST \
  "${SIPARIS_API_URL:-https://api.siparis.app/v1}/customers" \
  -H "Authorization: Bearer $SIPARIS_API_KEY" \
  -H 'Content-Type: application/json' \
  -H 'Idempotency-Key: ornek-post-v1-customers-001' \
  --data-binary @- <<'JSON'
{
  "email": "musteri@example.com",
  "name": "Örnek Müşteri",
  "phone": "05000000000"
}
JSON
```


### Python


```python
import json
import os
from urllib.request import Request, build_opener, HTTPRedirectHandler
from urllib.error import HTTPError

# İmzalı indirme hedefine Bearer taşımamak için yönlendirme kendiliğinden izlenmez.
class NoRedirect(HTTPRedirectHandler):
    def redirect_request(self, req, fp, code, msg, headers, newurl):
        return None

base = os.environ.get("SIPARIS_API_URL", "https://api.siparis.app/v1")
headers = {
    "Authorization": "Bearer " + os.environ["SIPARIS_API_KEY"],
    "Content-Type": "application/json",
    "Idempotency-Key": "ornek-post-v1-customers-001",
}
request = Request(base + "/customers", headers=headers, method="POST",
    data="{\"email\":\"musteri@example.com\",\"name\":\"Örnek Müşteri\",\"phone\":\"05000000000\"}".encode("utf-8"))
try:
    with build_opener(NoRedirect).open(request, timeout=30) as response:
        print(response.read().decode("utf-8"))
except HTTPError as error:
    print(error.code, error.read().decode("utf-8"))
    raise
```


### TypeScript


```typescript
// Node.js 22+; anahtar yalnız sunucunun ortam değişkenindedir.
const base = process.env.SIPARIS_API_URL ?? "https://api.siparis.app/v1";
if (!process.env.SIPARIS_API_KEY) throw new Error("SIPARIS_API_KEY gerekli");
const response = await fetch(base + "/customers", {
  method: "POST",
  headers: {
    "Authorization": `Bearer ${process.env.SIPARIS_API_KEY}`,
    "Content-Type": "application/json",
    "Idempotency-Key": "ornek-post-v1-customers-001",
  },
  redirect: "manual", // 307 hedefini Bearer olmadan ayrı istekte okuyun.
  signal: AbortSignal.timeout(30_000),
  body: JSON.stringify({
  "email": "musteri@example.com",
  "name": "Örnek Müşteri",
  "phone": "05000000000"
}),
});
const text = await response.text();
if (!response.ok) throw new Error(`${response.status}: ${text}`);
console.log(text);
```


## Yanıt

### 201 · İstek başarıyla tamamlandı.

İçerik türü: `application/json`.


```json
{
  "archived": false,
  "created_at": "2026-10-16T09:00:00Z",
  "id": "cus_1234567890abcdef1234567890abcdef",
  "revision": 1,
  "store": "sto_1234567890abcdef1234567890abcdef",
  "updated_at": "2026-10-16T09:00:00Z"
}
```

Yanıt alanları:

| Alan | Tür | Zorunlu | Açıklama | Örnek |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| `archived` | true/false | Evet | Arşivdeki veya kapanmış kaynaksa true. archived=true süzgeci bunları da içerir. | `false` |
| `created_at` | tarih-saat | Evet | Oluşturulma zamanı; RFC 3339 UTC. | `"2026-10-16T09:00:00Z"` |
| `id` | metin | Evet | Kaynağın dış kimliği; cus_ ve 32 küçük onaltılık karakter. İç sayısal kimlik kullanılmaz. | `"cus_1234567890abcdef1234567890abcdef"` |
| `revision` | tam sayı (en az 1) | Evet | Müşteri kartının artan sürümü; ETag ve If-Match ile birlikte kullanılır. | `1` |
| `store` | metin | Evet | Marka kimliği (sto_ ve 32 küçük onaltılık karakter). | `"sto_1234567890abcdef1234567890abcdef"` |
| `updated_at` | tarih-saat | Evet | Son değişiklik zamanı; RFC 3339 UTC. | `"2026-10-16T09:00:00Z"` |
| `address` | nesne · null olabilir | Hayır | Müşteri adresi; personal_data:read yoksa alan atlanır. |  |
| `address.address_line` | metin · null olabilir | Hayır | Adres satırı; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `address.city` | metin · null olabilir | Hayır | İl; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `address.district` | metin · null olabilir | Hayır | İlçe; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `address.full_name` | metin · null olabilir | Hayır | Ad soyad; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `address.neighborhood` | metin · null olabilir | Hayır | Mahalle; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `address.neighborhood_area` | metin · null olabilir | Hayır | Varsa bağlı köy, semt veya belde; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `address.phone` | metin · null olabilir | Hayır | Telefon; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `address.postal_code` | metin · null olabilir | Hayır | Posta kodu; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `address.village` | true/false · null olabilir | Hayır | Köy adresi işareti; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `email` | metin · null olabilir | Hayır | E-posta; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `instagram` | metin · null olabilir | Hayır | Instagram kullanıcı adı; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `invoice` | nesne · null olabilir | Hayır | Fatura alıcı bilgileri; personal_data:read yoksa alan atlanır. |  |
| `invoice.company_name` | metin · null olabilir | Hayır | Fatura unvanı; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `invoice.tax_number` | metin · null olabilir | Hayır | Vergi/kimlik numarası; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `invoice.tax_office` | metin · null olabilir | Hayır | Vergi dairesi; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `marketing_consent` | true/false · null olabilir | Hayır | Pazarlama iletişimi izni; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |
| `name` | metin · null olabilir | Hayır | Müşteri adı; personal_data:read yoksa alan atlanır. | `null` |
| `note` | metin · null olabilir | Hayır | İç not; internal_notes:read gerekir. Kişisel kaynakta personal_data:read da gerekir. | `"Örnek iç not"` |
| `phone` | metin · null olabilir | Hayır | Telefon; yalnız personal_data:read kapsamında görünür. Örnek kişisel veri içermez. | `null` |

Bu uca özgü yanıt başlıkları: `ETag` (Kaynağın güçlü sürüm etiketi; If-Match için tırnaklarıyla saklayın.); `Location` (Yeni kaydın API kökenine göre yolu.).

## Hatalar

| HTTP | code | Anlamı | Nasıl düzelir? |
| --- | --- | --- | --- |
| 403 | `forbidden` | Mevcut ticari kural bu işlemi yapmanıza izin vermiyor. | Gerekli kapsamları ve siparişin durumunu kontrol edin. |
| 409 | `conflict` | Sipariş veya ödeme bilgisi değişmiş ya da işlem mevcut duruma uygun değil. | Güncel siparişi okuyun, iş kuralını kontrol edip yeni tekrar anahtarıyla deneyin. |
| 422 | `store_required` | Çok markalı işletmede kaydın markası eksik. | /me yanıtındaki sto_ kimliğini store alanına yazın. |
| 403 | `store_forbidden` | Anahtar başka markaya yazamaz. | Anahtarın kendi markasını seçin; marka sınırı gövdeyle genişletilmez. |
| 409 | `customer_exists` | Bu iletişim bilgileriyle müşteri zaten var. | existing_customer kimliğini kullanın; değiştirmek için PATCH gönderin. |

Ortak hatalar (anahtar, izin, istek biçimi, hız sınırı, tekrar anahtarı) her uçta aynıdır: [Hata kodları › Ortak hatalar](https://developer.siparis.app/hatalar#ortak-hatalar).